ویراستاری کتاب

ویراستاری کتاب

یکی از مراحل مهم چاپ کتاب مرحله ویراستاری است. البته ویراستاری برای مقاله، رساله و … نیز انجام می‌شود. به اعتقاد برخی ویراستارها هر نوشته‌ای نیاز به ویراستاری دارد. دلیل اصلی ویراستاری این است که مطلب منسجم و دقیق باشد. در ادامه این مطلب از سری مطالب سایت موسسه فرهنگی و هنری شهنای به ویراستاری کتاب می‌پردازیم.

در ویراستاری چه اتفاقی می‌افتد؟

ویراستار هنگام ویراستاری یک متن جانی دوباره به متن می‌دهد و این اتفاق از طریق تجهیزاتی نظیر اشراف بر دستور زبان، صنایع ادبی و … صورت می‌گیرد که نوشته را جانی دوباره می‌دهد. در ویراستاری نه تنها علائم نگارشی به درستی انجام می‌شود بلکه خطاهای دستوری، حشو، تکرار، گزافه‌گویی و … نیز تصحیح می‌شود. همچنین در این پروسه صحت مطالب نیز راستی آزمایی شده و با بیان و کلامی یک‌دست به تکامل می‌رسد.

ویژگی‌های ویراستار

یک ویراستار اول از همه باید روی موضوع نوشته‌ای که قرار است آن را ویراستاری کند اشراف کامل داشته باشد و اگر در قسمتی از متن با موضوعی مواجه شد که اطلاعات درستی از آن ندارد، باید به تحقیق و پژوهش پرداخته تا در نهایت متن ویراستاری شده محتوای اشتباهی نداشته باشد.

ویراستار باید روش درست نوشتن را به خوبی بلد باشد و بداند چطور متن را ویراستاری کند تا خواننده به درستی مفهوم را درک کند. همچنین لازم است دایره لغات وسیعی داشته و دانش گرامری بالایی داشته باشد. یکی از ویژگی‌های مهم ویراستار این است که باید در کار گروهی توانمند باشد. در انجام پروژه دلسوزانه رفتار کند و وقت‌شناس باشد!

انواع ویرایش

ویرایش عمومی: ویراستاری عمومی زمانی کاربرد دارد که متن مورد ویرایش موضوعی عمومی دارد و قشر زیادی از مردم مخاطب آن هستند. مثلاً ویراستاری رمان در نوع ویرایش عمومی قرار دارد.

ویرایش تخصصی: این ویراستاری در نقطه مقابل ویرایش عمومی قرار دارد و زمانی انجام می‌شود که متن درباره موضوع تخصصی باشد. در این متن از کلمات تخصصی بسیاری استفاده شده و مخاطب آن طیف خاصی از مردم هستند. کتاب‌های حوزه پزشکی، فیزیک، نجوم و … در این دسته قرار دارند. گفتنی است هزینه ویراستاری تخصصی از عمومی بیشتر است چرا که یک فرد متخصص در حوزه مطلب باید این کار را انجام دهد.

نکات مهم ویراستاری

• نشانه‌گذاری‌ درست

• اطمینان از عدم وجود مشکلات دستور زبانی

• نبود اشتباه تایپی در متن

• اجتناب از شکسته‌نویسی

• استفاده به‌جا از پاورقی

• اعتبارسنجی از نقل‌ قول‌های استفاده شده

• فهرست‌نویسی و پاراگرف‌بندی صحیح

لازم است متن ویراستاری شده برای چند روزی کنار گذاشته شود و دوباره آن را خواند. در این شرایط می‌توانید با نگاهی دیگر نوشته را بررسی کنید. می‌توانید خود را جای خواننده متن قرار دهید و در مورد نوشته نظرات احتمالی را حدس بزنید.